Op 19 mei 2026 namen Veerle De Block en Rita Verstraete deel aan de open vergadering van de Stedelijke Adviesraad Personen met een Handicap (SAPH) in Gent. Het thema van de avond, “onderwijs en werk”, bracht een diverse groep samen van beleidsmakers, onderwijsprofessionals, werkgevers en middenveldorganisaties. In een goed gevulde zaal werd al snel duidelijk dat inclusie geen abstract begrip is, maar een gedeelde opdracht.

De SAPH, als stedelijk adviesorgaan rond alle thema’s die personen met een handicap aanbelangen, opende de avond met een warm welkom en een duidelijke missie: drempels zichtbaar maken, oplossingen formuleren en deze vertalen naar concrete beleidsadviezen voor een inclusievere stad.

In de inhoudelijke opening werd de toon verder gezet. Inclusie werd niet enkel bekeken vanuit onderwijs of werk, maar als een fundamenteel maatschappelijk vraagstuk. Het gaat over kansen krijgen, over gezien worden en over de mogelijkheid om volwaardig deel te nemen zonder voortdurend te moeten bewijzen dat men “mee kan”.

Te vaak begint uitsluiting al vroeg, soms in de klas of in randactiviteiten. Talent dreigt daarbij overschaduwd te worden door diagnoses, attesten of vooronderstellingen. Tegelijk werd benadrukt dat wie verder kijkt dan de beperking, vaak net sterke kwaliteiten ziet zoals creativiteit, veerkracht en doorzettingsvermogen.

De brug tussen onderwijs en werk werd als essentieel naar voren geschoven. Wat in scholen begint, loopt door in stages, werkvloeren en teams. Een leerkracht die gelooft in mogelijkheden, een werkgever die openstaat voor redelijke aanpassingen en collega’s die ruimte maken voor verschil, maken daarin het verschil.

Inclusie hoeft daarbij niet altijd groot of complex te zijn. Vaak begint het bij eenvoudige, concrete vragen: wat heeft iemand nodig om goed te functioneren, en hoe kunnen we dat samen mogelijk maken? Het gaat niet om iemand een plaats geven uit medelijden, maar om volwaardige participatie mogelijk te maken.

In het daaropvolgende panelgesprek met vertegenwoordigers uit onderwijs en bedrijfsleven werden deze principes verder concreet gemaakt. Er werd gesproken over jobdesign, individuele trajecten en het creëren van functies op maat van talenten en ondersteuningsnoden. Ook in het onderwijs werd gezocht naar manieren om inclusiever te werken, met aandacht voor klasorganisatie, ondersteuning en samenwerking tussen teams.

Wat in de gesprekken sterk naar voren kwam, is dat inclusie vaak groeit uit samenwerking. Scholen, bedrijven en sociale economie-organisaties zoeken steeds vaker elkaar op om drempels te verlagen en trajecten haalbaar te maken. Niet alles hoeft afzonderlijk te worden opgelost; partnerschappen blijken cruciaal.

Na het panelgesprek volgde een netwerkmoment waar gesprekken in een meer informele sfeer verdergingen. Daar werd duidelijk hoe belangrijk het is om inclusie niet alleen beleidsmatig te bespreken, maar ook te ervaren in echte ontmoetingen. In contact met beleidsmakers en werkgevers werd opnieuw bevestigd dat zichtbaar talent vaak alle vooroordelen overstijgt.

Tegelijk klonk ook een kritische noot: goede praktijken bestaan, maar vinden nog te weinig hun weg naar brede toepassing. Onbekendheid met bestaande ondersteuningsmaatregelen en versnipperde communicatie blijven drempels voor zowel werkgevers als organisaties.

De avond werd afgesloten met een oproep tot samenwerking en blijvend engagement. Een inclusieve samenleving ontstaat niet vanzelf, maar vraagt gedeelde verantwoordelijkheid van beleid, onderwijs, werkgevers en middenveld. Niet vanuit verplichting, maar vanuit de overtuiging dat meer mensen laten deelnemen de samenleving versterkt.

Wat bleef hangen, is een gedeelde richting: inclusie is geen eindpunt, maar een proces dat groeit door ontmoeting, dialoog en de bereidheid om samen drempels te verlagen.

Veerle De Block - Team AHOSA vzw