Het dragen van een hoortoestel vraagt ook om het juiste onderhoud. Het reinigen van het oorstukje is daar een belangrijk onderdeel van. Al snel zal de drager van een hoortoestel merken dat het oorstukje vuil wordt door oorsmeer.
Oorsmeer weghalen: verstandig of niet?
De productie van oorsmeer is de normaalste zaak van de wereld en het oor heeft dit oorsmeer ook nodig. Het oor proberen schoon te maken met wattenstaafjes is zeker niet aan te raden. Men duwt meer oorsmeer diep het oor in dan men eruit haalt. De vermeende properheid van de 'wattenstaafambtenaar' wordt dan beloond met een flinke oorsmeerprop. Bovendien zal men het oor hierbij stimuleren om steeds meer smeer te produceren. In sommige gevallen waarin men de oren 'dwangmatig' erg veel gaat reinigen, ziet men dat er zich een droog gehoorgangeczeem ontwikkelt.
Oorsmeer komt vanzelf naar voren in de gehoorgang, waar we het met een washandje kunnen wegnemen of waar het spontaan uit het oor valt. Draag je een hoortoestel, dan krijgt het oorsmeer veel minder kans om de buitenwereld op te zoeken; het komt op zijn weg naar buiten namelijk het oorstukje tegen. Het is normaal dat het oorstukje dan vuil wordt door dit oorsmeer. Hierdoor is het aan te bevelen dat de drager van een hoortoestel minstens éénmaal per jaar naar de nko-arts gaat om te controleren of er zich door het dragen van het hoortoestel geen oorsmeerprop heeft ontwikkeld. Deze moet dan worden weggenomen, want naast de hygiënische reden is er ook de negatieve invloed van zo'n prop op het horen.
De nko-arts zal de prop wegnemen met een haakje, een soort stofzuigertje of een tangetje. De werkwijze hierbij wordt bepaald door de samenstelling van het smeer, zoals die door de arts via de microscoop gezien wordt. Zelden of nooit zal de nko-arts dit doen door middel van een waterspoeling. De redenen hiervoor zijn eenvoudig: indien er in het trommelvlies – achter de smeerprop – een gaatje zou zitten, dan zou men op deze manier het middenoor kunnen infecteren. Een middenoorontsteking is zeker geen aanrader. Een tweede reden is dat, zelfs wanneer er geen trommelvliesperforatie aanwezig is, zich door de waterspoeling een gehoorgangontsteking kan ontwikkelen. Ook dit is zeker niet prettig. Oren houd je het beste droog; het is dus ook niet aan te bevelen om onder de douche water in het oor te spuiten.
Het oorstukje reinigen met reinigingstabletten
Doorgaans zal de audioloog aanraden om de oorstukjes regelmatig te reinigen door middel van tabletjes op basis van actieve zuurstof. De kostprijs bedraagt ± € 6,00. Soms wordt er gesuggereerd om hiervoor vaatwasmiddel, shampoo, producten voor het reinigen van kunstgebitten of een zoutoplossing te gebruiken. Dit is geen goed idee; dergelijke producten kunnen voor infecties van de huid van de gehoorgang zorgen.
Het oorstukje wordt aan het toonbochtje van het hoortoestel losgemaakt en in een potje met water en een zuurstoftablet gelegd. Na een tijdje wordt het oorstukje uit de vloeistof gehaald en afgespoeld onder de kraan.
Hierna wordt het afgedroogd met een zachte doek. Het oorstukje is nu droog aan de buitenkant, maar binnenin kunnen er nog waterdruppeltjes zitten. Om deze weg te krijgen, wordt het oorstukje binnenin drooggeblazen met een rubber peertje. Is deze werkwijze je niet geheel duidelijk? Vraag er dan uitleg over aan je audioloog.
Jammer genoeg geeft deze standaardprocedure niet altijd een mooi gereinigd oorstukje. Soms lukt het niet zo best om het plastic slangetje van het oorstukje los te maken. Dit komt doordat het slangetje verhard is onder invloed van uv-licht (en soms ook door sigarettenrook enz.). Zo'n slangetje kun je zelf vervangen of laten vervangen.
Een verhard slangetje kan afbreken, waarbij het oorstukje in het oor blijft zitten en je de oorhanger kunt verliezen. Het is veel goedkoper om tijdig een slangetje te (laten) vervangen dan een nieuw hoortoestel te moeten aanschaffen.
Het oorstukje reinigen met een ultrasoon toestel
Een ultrasoon toestel staat garant voor een uiterst grondige reinigingsbeurt. Ultrasone trillingen zorgen immers voor een maximale reiniging.
Het oorstukje wordt in een vloeistof gelegd. Het bakje waarin de vloeistof – en het vuile oorstukje – zich bevindt, wordt in trilling gebracht. Doorgaans is de trilling die toegepast wordt 35 tot 45 kHz. In de vloeistof ontstaan vacuümbelletjes die imploderen en zo de energie vrijmaken die nodig is om het vuil los te maken.
Als vloeistof voor de reiniging zal men in de regel water gebruiken. Men kan in dit water een reinigingstablet oplossen. Wenst men het oorstukje echt te ontsmetten, dan maakt men een waterige oplossing met HAC, Dettol, Neo Sabenyl of een soortgelijk product (verkrijgbaar bij de apotheek). Het gebruik van deze producten is zeker aangewezen wanneer er sprake is van een open trommelvlies of bij problemen met ontstekingen van de gehoorgang of oorschelp. Raadpleeg in zo'n geval altijd eerst een NKO-arts. Na het reinigen spoelt men het oorstukje altijd grondig na onder de kraan.
Reinigen met ultrasoon geluid heeft als voordeel dat de reinigingstijd erg kort is en dat het reinigen optimaal verloopt op plaatsen die manueel moeilijk of niet te bereiken zijn. Er is geen kans op beschadiging van het oorstukje. Een ultrasoon reinigingstoestel voor individueel gebruik kost ± € 180,00.
Tekst: Herman Ketels,lector Arteveldehogeschool Gent
Opleidingen Logopedie & Audiologie en Hoorexpert Partner
CAR Sint-Lievenspoort vzw.