Op 21 september is het Werelddementiedag. Het thema van dit jaar benadrukt het belang van een tijdige diagnose van dementie. Een diagnose is immers een belangrijke eerste stap naar passende behandeling, zorg en begeleiding.
Wat is dementie?
Dementie is een verzamelnaam voor verschillende hersenaandoeningen die onder meer het geheugen, het denkvermogen en het gedrag geleidelijk beïnvloeden. Naarmate de aandoening vordert, wordt het steeds moeilijker om dagelijkse activiteiten zelfstandig uit te voeren. Momenteel leven er wereldwijd meer dan 57 miljoen mensen met dementie en elke drie seconden krijgt iemand de diagnose. De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie die naar schatting 60 tot 70% van alle gevallen veroorzaakt.
Niet alle risico’s liggen vast
Dementie is momenteel nog niet te genezen. Toch betekent dit niet dat we volledig machteloos staan. Zo blijkt uit een rapport van The Lancet dat naar schatting 45% van de gevallen van dementie wereldwijd mogelijk gelinkt kan worden aan 14 aanpasbare risicofactoren. Door deze factoren tijdig aan te pakken, kunnen sommige gevallen mogelijk worden voorkomen of uitgesteld.
Gehoorverlies verhoogt het risico op dementie
Een van de belangrijkste aanpasbare risicofactoren op middelbare leeftijd is gehoorverlies. Volgens het rapport van The Lancet kan gehoorverlies in verband worden gebracht met ongeveer 7% van de dementiegevallen wereldwijd. Dit betekent niet dat gehoorverlies automatisch dementie veroorzaakt, maar het toont wel het belang van preventie en tijdige interventie aan.
Wat goed is voor het hart, is meestal ook goed voor de hersenen
Ook een gezonde levensstijl speelt een belangrijke rol. Roken, overmatig alcoholgebruik en weinig lichaamsbeweging kunnen namelijk het risico op cognitieve achteruitgang en dementie verhogen. Daarnaast is het belangrijk om aandoeningen zoals hoge bloeddruk, diabetes en een verhoogd cholesterolgehalte tijdig op te sporen en te behandelen.
Het vroeg herkennen van signalen geeft ruimte om in actie te komen. Of het nu gaat om dementie, gehoorverlies of andere veranderingen: hoe eerder je het weet, hoe meer je kunt doen.
Bronnen:
World Alzheimer’s Month 2026 Campaign Toolkit | Alzheimer's Disease International (ADI)
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia
New WHO guidelines: up to 45% of dementia risk could be prevented or delayed