Leren communiceren door te beleven
Veerle De Block en Patrick Selis namen deel aan een vormingsdag op 18 juni 2026 van de Communicatiewaaier, volledig in het teken van improvisatie en communicatie. De les werd begeleid door Dimitri Desmyter, die vanuit zijn ervaring in de theaterwereld de deelnemers liet kennismaken met de basisprincipes van improvisatietheater.
Tijdens de theoretische sessie leerden we hoe belangrijk het is om geloofwaardig in een gekozen rol te blijven. Wie bijvoorbeeld een bange persoon speelt, blijft die emotie ook consequent uitbeelden. Een boosaardig personage verandert niet plots in een vriendelijke gesprekspartner. Door trouw te blijven aan één emotie ontstaat een verhaal dat geloofwaardig aanvoelt en waarin deelnemers zich kunnen herkennen.
Die techniek blijkt ook bijzonder waardevol binnen de Communicatiewaaier. De rollenspelen zijn immers bedoeld om deelnemers te laten ervaren hoe communicatie verloopt met mensen met een auditieve, visuele of andere beperking. Niet door te overdrijven, maar door situaties zo realistisch mogelijk na te bootsen. Zo leren deelnemers hoe zij hun communicatie kunnen aanpassen, zowel in gesproken taal, gebaren als andere toegankelijke communicatiemiddelen.
Na de theoretische uitleg volgden verschillende praktische oefeningen. De deelnemers stapten in uiteenlopende rollen en gingen met elkaar in gesprek. Daarbij werd niet alleen geoefend op communicatie, maar ook op het tonen van authentieke emoties zonder in clichés te vervallen. Het doel was telkens hetzelfde: een geloofwaardige situatie creëren waaruit iedereen iets kan leren.
Ook tijdens de pauzes werd volop nagepraat. In een ontspannen sfeer, met een kop koffie, een drankje en een koekje, wisselden de deelnemers ervaringen uit over hun eigen beperkingen en de uitdagingen die zij dagelijks tegenkomen. Slechthorenden, doven die gesproken taal gebruiken, slechtzienden en andere deelnemers deelden openhartig hun ervaringen.
Zo kwamen onder meer situaties aan bod waarin toegankelijk communiceren of het ondertekenen van documenten niet vanzelfsprekend is. Die uitwisseling maakte de vorming extra waardevol, omdat deelnemers ook van elkaars ervaringen konden leren. In de namiddag werden de rollenspelen verder uitgediept. Veerle speelde de rol van een cliënt die een eenvoudige vraag wilde stellen aan een maatschappelijk assistent, gespeeld door Patrick. Tijdens de oefening bleek hoe snel een uitleg onnodig lang en complex kan worden. Voor veel doven en slechthorenden die gesproken taal gebruiken, werkt een korte, duidelijke uitleg of een geschreven notitie vaak veel efficiënter. Het was een mooie illustratie van hoe kleine aanpassingen een groot verschil kunnen maken in de toegankelijkheid van communicatie.
De vormingsdag werd afgesloten met een leuke improvisatieoefening. Eén deelnemer begon met een zin, waarna de volgende telkens een vervolg bedacht. Zo ontstond stap voor stap een verrassend verhaal vol creativiteit, humor en een vleugje mysterie. Een mooie afsluiter van een dag waarop samenwerken, luisteren en communiceren centraal stonden.
Het was een boeiende en leerrijke dag, waarin theorie en praktijk elkaar perfect aanvulden. We keerden huiswaarts met nieuwe inzichten, praktische tips en vooral veel goesting om verder te oefenen. De vorming van de Communicatiewaaier wordt in het najaar voortgezet. We kijken er alvast naar uit om verder te groeien in het geloofwaardig neerzetten van onze rol en zo bij te dragen aan meer begrip en betere communicatie tussen mensen met en zonder beperking.
Veerle De Block – Team AHOSA vzw
