Toegankelijkheid
T' internet

Effectief surfen met een auditieve beperking

  • Audiomateriaal moet ondersteund worden door ondertiteling en/of een transcript.
  • Video of geluidsbestanden worden best ingeleid met enkele woorden, deze inleiding kan ook gebruikt worden om een link te leggen naar het transcript. Mensen weten zo wat ze van het video- of geluidsbestand kunnen verwachten en dat kan helpen bij het begrijpen van de informatie.
  • De gebruikte mediaspeler moet ondertitels kunnen afspelen, bij voorkeur kan ook de tekstkleur en grootte aangepast worden.
  • Men moet de mogelijkheid hebben om geluid van audiomateriaal te pauzeren, stoppen, harder of zachter te zetten, onafhankelijk van de instellingen van het systeemgeluid.
  • Audiocontent moet goed te onderscheiden zijn van zijn achtergrondgeluid. Concreet betekent dit dat voorgrondgeluid voldoende luider moet zijn dan de achtergrond.
  • Online diensten of applicaties die alleen werken met spraakinvoer vormen een drempel voor een slechthorende/dove persoon. (vb. Siri op iPhone of iPad)
  • Geluidssignalen (vb. inkomende mail) worden bij voorkeur zichtbaar gemaakt.

 

Ondertiteling van video's op het web: waarom – wat – hoe


(uit: http://www.anysurfer.be/nl/in-de-praktijk/video/ondertiteling)

Video's die hoorbare informatie bevatten, moeten ondertiteld zijn. Specifiek aan ondertiteling voor dove en slechthorende personen is dat deze ondertitels geschreven zijn in dezelfde taal als er in de video wordt gesproken. De ondertitels zijn niet beperkt tot de dialogen maar ze bevatten ook alle hoorbare informatie (explosie, stilte, rumoer, muziek, ...).

De ondertitels worden gelijktijdig  met de video getoond en lopen synchroon met de audio.

  • Waarom ondertitelen?

Het ondertitelen van video is belangrijk voor iedereen die het geluid niet kan horen of de taal die gesproken wordt niet (volledig) beheerst. Hieronder rekenen we slechthorende, dove, anderstalige personen en mensen die om een of andere reden geen geluid kunnen (of willen) afspelen.

  • Kwaliteitsvolle ondertitels

Ondertitels zijn alleen nuttig als ze van goede kwaliteit zijn. Hier volgen enkele belangrijke kwaliteitseisen:

-   Zichtbaar en leesbaar: let erop dat de ondertitels niet buiten het scherm lopen en dat
    het contrast voldoende is (vermijd dat witte tekst op een witte achtergrond
    terechtkomt).

-   Maximum 2 regels zodat er niet teveel overlapping is met het beeld.

-   Synchroon met het geluid.

-   Trouwe weergave van de hoorbare informatie: weersta de neiging om teksten in te
    korten of de gesproken taal te verbeteren.

-   Bevat ook de extra informatie:

-   Wie is aan het woord.

-   Belangrijke geluiden en stiltes.

 

  • Soorten ondertiteling

Ondertitels kunnen als closed of open captions worden weergegeven. Het verschil is louter technisch.

Open captions

-   Zijn ondertitels die deel uitmaken van het videobeeld.

-   Zijn altijd zichtbaar. De gebruiker hoeft niets te doen om ze in te schakelen, maar hij
    kan ze ook niet uitschakelen.

-   Om deze ondertitels te maken, moet het videobestand bewerkt worden.

-   Zijn moeilijk achteraf aanpasbaar.

-   Wanneer de video in een verkleind formaat wordt getoond, kunnen de letters
    wazig worden.

Closed captions (cc)

-   Zijn ondertitels die niet vast in het beeld zitten en die de gebruiker kan in-
    en uitschakelen in de videospeler.

-   Zitten in een apart bestand dat naast de tekst ook tijdscodes bevat.

-   Er is weinig technische kennis nodig om ze aan te maken (veel gratis software en
    websites beschikbaar die eenvoudig te gebruiken zijn).

-   Kunnen achteraf aan de video worden toegevoegd en indien nodig worden aangepast.

-   Kunnen onafhankelijk van het videobeeld worden vormgegeven zodat een goede
    leesbaarheid gegarandeerd kan worden.

-   Je kan meerdere sporen met ondertiteling (bijvoorbeeld verschillende talen) aan een
    video toevoegen.

Op een website zijn closed captions meestal de beste keuze. Als je een video downloadt,
zijn open captions beter geschikt; zo vermijd je het apart downloaden en synchroniseren van het ondertitelingsbestand.

  • Hoe ondertitelen?

Als je video's op YouTube staan, gebeurt een groot deel van het werk automatisch. Zie het artikel YouTube maakt ondertitelen gemakkelijker. Kan je van deze mogelijkheid geen gebruik maken, dan volgt hier een stappenplan.

-   Uitschrijven van de hoorbare informatie

-   Splitsen in ondertitels

-   Synchroniseren

-   Publiceren

Uitschrijven

In deze eerste stap schrijf je alle informatie uit die in de video te horen is. Als je vertrekt van de tekstversie verwijder dan de beschrijving van de visuele informatie en voeg de hoorbare informatie toe (zoals muziek, geluidseffecten en ook stiltes). De ondertitels zijn immers bedoeld voor mensen die de video wel kunnen zien, maar het geluid niet kunnen horen.

Het is erg belangrijk dat je in de ondertitels de dialogen zo getrouw mogelijk weergeeft.

Opsplitsen

In een ondertitel passen maximaal 40 tekens op een regel; gebruik maximaal twee regels. In deze stap splits je de uitgeschreven tekst in ondertitels. Je voegt gewoon lijnsprongen toe op logische plaatsen. Hou rekening met het volgende:

-   Gebruik per ondertitel niet meer dan twee regels van maximaal 40 tekens.

-   Splits de tekst op logische plaatsen.

-   Respecteer het ritme van de gesproken tekst.

Synchronisatie

Vervolgens voeg je tijdcodes toe. De tijdcodes geven aan wanneer welke ondertitel in beeld komt en weer verdwijnt.

Let er op dat elke ondertitel lang genoeg zichtbaar blijft op het scherm om vlot gelezen te kunnen worden.

Er bestaan heel wat tools waarin je de opgesplitste tekst kunt importeren, de video kunt starten en kunt aangeven wanneer welke ondertitel in beeld moet komen.

-   Speel de video af en pauzeer op het moment dat de eerste ondertitel in beeld
    moet verschijnen.

-   Definieer de huidige tijdcode als begintijd voor de eerste ondertitel.

-   Herstart de video en pauzeer op het moment dat de eerste ondertitel uit beeld
    moet verdwijnen.

-   Definieer de huidige tijdcode als eindtijd voor de eerste ondertitel.

-   Bekijk nu de volgende ondertitel.

-   Als deze meteen volgt op de eerste dan definieer je de begintijd identiek aan de
    eindtijd van de eerste ondertitel.
    Zoniet, begin dan terug bij stap 1 om een pauze te laten in de ondertitels.

Als je klaar bent, exporteer de ondertitels dan in het formaat dat je nodig hebt (volgens de mogelijkheden van de gebruikte tool).

Publiceren

-   Als je video op een platform als YouTube of DailyMotion staat, volg dan de specifieke
    instructies van die website om de ondertitels toe te voegen. Vimeo heeft voorlopig
    geen  mogelijkheid om closed captions toe te voegen.

-   Als je een eigen videospeler hebt, kan je de ondertitels daaraan als parameter
    toevoegen.
    Hoe dit moet, hangt ook af van de gekozen videospeler.

-   In combinatie met het HTML5 video-element gebruik je het track-element om de
    ondertitels aan de video te linken (zie voorbeeld HTML5-video met ondertitels).
    Opgelet, er is nog geen ondersteuning voor track in alle browsers en daarom
    moet je een polyfill gebruiken zoals captionator om dit te compenseren.

 

  • Tools voor ondertitelen

Er bestaan verschillende gratis tools om te ondertitelen. Hier volgen enkele voorbeelden. We hebben het niet over professionele tools.

Te installeren software

Als je offline wil werken, moet het videobestand op je computer staan. Je kan dan een van deze tools installeren:

-   MagPie is nuttig om ondertitels te maken in SAMI of SMIL formaat.

-   Subtitle Workshop ondersteunt uiteenlopende formaten.

Online tools

Om deze tools te kunnen gebruiken, moet je video op internet staan, ofwel op je eigen website ofwel op een platform als YouTube.

-   Subtitle Horse is een handige website voor het ondertitelen van .flv-bestanden en
    video's die op YouTube staan (zie de documentatie van Subtitle Horse).

-   Universal Subtitles laat het ondertitelen aan de massa over (crowdsourcing). Je kan
    een video toevoegen die je wil ondertitelen en iedereen kan daaraan meehelpen.
    De grote lijnen worden uitgelegd introductievideo van Universal      Subtitles.

-   YouTube biedt automatische ondertiteling aan. Deze is vaak niet perfect van
    kwaliteit maar de automatische ondertiteling is wel een goede basis om van te vertrekken.
    Je kan ofwel de bestaande ondertitels aanpassen in YouTube of je kan ze exporteren en
    ze verder bewerken in een van bovenstaande tools. Zie ook het artikel

    YouTube maakt ondertitelen gemakkelijker

-   Ook DailyMotion heeft een eigen ondertitelingshulp.

 

  • Ondertitelingsformaten

Ondertitelingsbestanden bevatten alle tekst en tijdcodes die het begin van elke ondertitel aangeven. Hier volgt een voorbeeld van ondertitels in het Subview (*.sub) formaat:

00:00:10.720
Hallo, ik heet Patrick, ik ben bakker

De meeste formaten hebben ook een tijdcode om het einde van elke ondertitel aan te geven, zoals in het SubRip (*.srt)-formaat:

2
00:00:10,720 --> 00:00:13,860
Hallo, ik heet Patrick,
ik ben bakker.

Sommige formaten laten toe om de ondertitels vorm te geven, zoals Timed Text en het SAMI-formaat.

Het formaat dat je nodig hebt, hangt af van de gekozen videospeler. Meestal is het .srt formaat een goede keuze voor online video's omdat dit formaat ondersteund wordt door de meeste flashspelers en de tools voor ondertiteling. Het is ook een eenvoudig formaat zodat je zelfs in een eenvoudige tekstverwerker de ondertitels kunt bewerken, om een spellingsfout te verbeteren bijvoorbeeld.

Ondertitelingsformaat

Bestandsextensie

Ondersteund door deze spelers

SubRip

.srt

JW player, VLC player, YouTube, ...

Subview

.sub en .sbv

YouTube

Timed Text

.xml (Timed Text)

JW player, Nomensa ...

SAMI

.smi

Windows Media Player

SMIL

.smi

QuickTime en RealPlayer

WebVTT

.vtt

HTML5

Er bestaan handige tools om het ene ondertitelingsformaat naar het andere te converteren, zoals 3PlayMedia.

Bij YouTube kan je verschillende video- en ondertitelingsformaten uploaden. Bij het uploaden, wordt de video omgezet naar .flv. en de ondertitels naar .sub.




  

© copyright Ahosa vzw - Sint-Lievenspoortstraat 117 - 9000 Gent - Tel.: +32 (0)9/268.26.26 - ahosa@sintlievenspoort.be
Webdesign - Logo - Huisstijl - Pc-problemen - www.letscommunicate.be Sint-Niklaas